Depresja sezonowa
Wpływ zmian pogody na samopoczucie człowieka obserwujemy już od zarania dziejów ludzkości. Dopiero jednak w XIX wieku, wraz z początkami rozwoju psychologii i psychiatrii zaczęło się bardziej dokładnie badanie wpływu zmian pogodowych na stan psychofizyczny ludzi. Za pierwsze wzmianki na temat depresji zimowej (choć jeszcze w ten sposób nie określone) można uznać prace Esquirola, francuskiego psychiatry, który swoim pacjentom cierpiącym na zaburzenia nastroju zimą zalecał wyjazdy w bardziej doświetlone i cieplejsze rejony.
Po raz pierwszy terminu choroba afektywna sezonowa (SAD) użył Rosenthal. W uproszczeniu można powiedzieć, że depresja sezonowa to zaburzenia w obszarze nastroju spowodowane zmniejszeniem ilości światła. Stąd występowanie depresji tego typu związane jest z okresem jesienno – zimowym, kiedy dni są krótsze a światła słonecznego znacznie mniej. Objawy ustępują wraz z nadejściem wiosny.
Depresja zimowa – epidemiologia
Wpływ pogody na psychikę i stan psychofizczny odczuwa niemalże każdy człowiek. Obniżenie nastroju w okresie zimowym, związane z niższą ekspozycją na słońce dotyka większość osób. Nie każdy jednak może powiedzieć że ma depresję zimową, natężenie objawów u osób podatnych na zmniejszenie ilości słońca, a rzeczywiście odczuwających kliniczne objawy depresji jest bowiem inne. De facto, choć w zimie gorzej czuje się 90% populacji, to nie depresję zimową choruje zaledwie 2-10% osób (głównie w zależności od rejonu geograficznego i przebiegu zimy).
Istnieją przesłanki naukowe, które skłaniają do wyróżnienia dwóch typów depresji sezonowej – jednobiegunowej i dwubiegunowej. Pierwsza forma będzie obniżeniem nastroju zimą i powrotem do normy latem, druga zaś będzie przeplatającymi się okresami depresji zimą i hypomanii latem i wiosną.
Leczenie depresji sezonowej
Obecnie najbardziej efektywną formą leczenia depresji sezonowej jest fototerapia. Dobre efekty przynosi również farmakoterapia, ale ze względu na dłuższy czas jaki mija od rozpoczęcia przyjmowania leków do pierwszych pozytywnych efektów leczenia, nie jest to forma leczenia zalecana. Najczęściej bowiem pierwsze poprawy zbiegają się z nadejściem wiosny, a więc okresem w którym następuje samoistna poprawa stanu zdrowia pacjenta.
Mity związane z depresją zimową
- Depresje zimową ma prawie każdy - w rzeczywistości ma ją do 10% osób. Pozostała część osób odczuwa zaledwie pogorszenie nastroju zimą.
- Depresja zimowa zaczyna się jesienią i ustępuje wiosną - u większości przypadków tak jest, ale zdarzają się specyficzne formy depresji o innym przebiegu, może również wystąpić depresja sezonowa dwubiegunowa.
- Depresję zimową wywołuje brak światła - mniejsza ekspozycja słoneczna jest najważniejszą, ale nie jedyną przyczyną depresji zimowej. Inne czynniki to temperatura, ciśnienie, poziom wilgotności powietrza.
- Na depresję zimową pomaga solarium - czas ekspozycji w solarium jest zbyt krótki, aby powodował zmianę leczniczą. Jeśli więc działa, to na zasadzie placebo, bądź osoba która leczy się solarium nie ma depresji zimowej, a jedynie odczuwa lekkie obniżenie nastroju spowodowane mniejszą ilością światłą.
