Duża depresja (endogenna)
Depresja jednobiegunowa, zwana również endogenną jest wieloobjawowym zaburzeniem psychicznym, którego etiologia nie jest do końca znana a i leczenie nastręcza dużo trudności.
Depresja towarzyszy ludziom praktycznie od zawsze, przy czym dawniej nie nazywano charakterystycznego w depresji obniżenia nastroju (lub precyzyjniej: załamania, rozpadu nastroju) jako choroby, a mówiono że człowiek ma "melancholijną naturę". Dziś wiemy, że depresja jest chorobą, którą można leczyć i to w wielu przypadkach z sukcesami, choć niestety nie zawsze jest ona uleczalna.
Etiologia depresji endogennej
Pełen obraz etiologii nie jest znany a lekarze i naukowcy nadal starają się znaleźć pewne i jasne przyczyny pojawiania się tego zaburzenia. Wiadomo, że depresja może być dziedziczna, że na jej pojawienie się mają wpływ niektóre czynniki osobowościowe, że w przypadku depresji następuje też zmiana dystrybucji neuroprzekaźników. Nie ma jednak jeszcze jednego pełnego obrazu, który mógłby pokazać przyczyny depresji i sprawić, aby można było efektywniej zapobiegać jej rozprzestrzenianiu się. Niemalże każda koncepcja psychologiczna wykształciła swój własny obraz przyczyn pojawiania się depresji - wiele z wniosków pokrywa się, ale też niewiele to pomaga w zapobieganiu depresji. Niemniej jednak koncepcje pochodzenia depresji służą do tworzenia narzędzi psychoterapeutycznych, które z depresją pomagają walczyć.
Jeśli chodzi o epidemiologię, przyjmuje się, że na depresję endogenną cierpi około 10% populacji. Nieco częściej chorują kobiety i częściej depresja endogenna występuje u osób z niższych warstw społecznych. Nie ma różnić pomiędzy rasami w częstotliwości występowania depresji.
Rozpoznanie depresji endogennej
Rozpoznanie depresji dokonywane jest na podstawie zawartych w ICD 10 lub DSM IV kryteriów diagnostycznych. Należą do nich objawy psychiczne i somatyczne. Aby można było stwierdzić depresję należy wykluczyć istnienie innych chorób somatycznych i psychicznych, które mogą wpływać na emocjonalność chorego. Poza tym, w ciągu minimum dwóch tygodni musi występować przynajmniej pięć objawów spośród podanych poniżej:
- bezsenność lub nadmierna potrzeba snu
- uczucie zmęczenia
- spadek masy ciała lub jej przyrost (5%) lub też wyraźne pogorszenie bądź wzmożenie apetytu
- spadek zainteresowania działaniem i brak odczuwania przyjemności z wykonywanych działań
- poczucie obniżenia nastroju, płaczliwość, poczucie pustki
- zahamowanie motoryczne, lub nadmierne pobudzenie
- zmniejszenie poczucia własnej wartości, obwinianie się
- kłopoty z koncentracją, myśleniem, trudności z podejmowaniem decyzji
- pojawienie się myśli samobójczych
Leczenie depresji endogennej
Depresja endogenna w swojej lekkiej formie może być leczona jedynie za pomocą psychoterapii (choć trzeba uczciwie powiedzieć, że psychoterapia zazwyczaj nie wystarcza). W formach ostrzejszych stosuje się farmakoterapię. Efektywną metodą leczenia jest też połączenie obu sposobów.
Rokowania w depresji endogennej
Spośród wszystkich chorych, wyleczyć udaje się 1/4 chorych. Reszta ma nawroty choroby w ciągu dwóch lat. Wskaźnik samobójstw w depresji endogennej wynosi około 15%. U części osób, depresja endogenna przekształca się w depresję istniejącą permanentnie - dysforia.
